Καλωσόρισμα

Η μοναδικότητα κι η ουσία των κρητικών μουσικοχορευτικών δρώμενων έχει διαμορφωθεί από την ιστορία, τη γεωγραφία, τα ήθη κι έθιμα αλλά και τη γενικότερη έννοια της διαπολιτισμικής δράσης ως βασικό μέσο ανθρώπινης έκφρασης. Σε μεγάλο βαθμό, η Κρήτη οφείλει ουσιαστικά την ύπαρξή της στη μουσική και τους χορούς της. Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα νησί που θα παραμείνει «ζωντανό» όσο οι κάτοικοί του ενώνονται μέσα από επιτελεστικά δρώμενα, δηλαδή, όπως λέει κι η μαντινάδα, «όσο η Κρήτη τραγουδεί και το χορό θα στένει, με μαντινάδες και χορούς ποτέ τζη δε(ν) ποθαίνει».

Χαιρετώ ολόψυχα την πρωτοβουλία έναρξης και την ύπαρξη της παρούσας ιστοσελίδας ως προσπάθεια ανάδειξης του συναρπαστικού και του γόνιμου εδάφους για δημιουργία και καινοτόμο έκφραση που απαντάται κυρίως στην κρητική παράδοση της ανατολικής Κρήτης. Στις χαλεπές εποχές που διανύουμε, για την τοπική μνήμη και ταυτότητα, τέτοιες «θεραπευτικές» δημιουργίες παράγουν ένα προϊόν που, τρέφοντας σώμα και πνεύμα, γαληνεύει την ψυχή. Σε καιρούς πραγματικά δύσκολους, ο πρωτεργάτης της προσπάθειας αυτής, εκπαιδευτικός και βιολάτορας Μανώλης Παπαδάκης, και οι πλούσιες σε πολιτισμό πηγές του, αποδεικνύουν πως υπάρχει αστείρευτο ελληνικό φιλότιμο, αλλά και φως στην άκρη μίας μυωπικής σήραγγας που έχουν χαράξει τα παγκόσμια, αδηφάγα δεδομένα.

Η επικοινωνία μέσω παραδοσιακών διαδικασιών και μουσικοχορευτικών δρώμενων, που στηρίζονται στην ύπαρξη μιας καλής παρέας, εγγυάται με τη σειρά της σιγουριά και συναισθηματική σταθερότητα στα μέλη της, υπενθυμίζοντας αξίες που φθίνουν στην εποχή του υλισμού και της στείρας τοπικιστικής ατμόσφαιρας. Τονίζει τη δημιουργική επιστροφή στον άνθρωπο ως ενεργό κομμάτι μιας κοινωνίας και της δυνατότητάς του να συν-διαλέγεται ουσιαστικά και διαδραστικά με τον συν-άνθρωπο, στη συμμετοχική διασκέδαση, στον ομαδικό χορό, στο γνήσιο γλέντι, στο συνειδητό σεβασμό, με άλλα λόγια, του ενδότερου «είναι» μας.

Ευχή μου κάθε φορά που θα επισκέπτεστε το οπτικοακουστικό υλικό αυτής της σελίδας, ως μύρο να αναβλύζουν οι μελωδίες κι οι αρμονίες της, ανα-δημιουργώντας και προσφέροντας απλόχερα το θαύμα της γνησιότητας, της ντομπροσύνης και της φιλοξενίας που συναντά κανείς στα φιλότιμα, μουσικά καλντερίμια της Σητείας στα ανατολικά, της Ιεράπετρας στα νότια, των Αστερουσίων και της περιοχής της Βιάννου στα νοτιοδυτικά αλλά και της Πεδιάδας Ηρακλείου με επίνειο το Σκαλάνι στα βορειοδυτικά.

Η μουσική που πηγάζει από τέτοιες περιοχές αποτελεί πολιτιστική κληρονομιά και βάση ζωής, όπως οι ρίζες του δέντρου αποτελούν πηγή της τροφής του, και, με άλλα λόγια, έχει μία άμεση και σταθερή σύνδεση με τη Μητέρα Γη. Οι συνειρμοί που φιλεύει θεωρούνται απαραίτητοι για την εξάπλωση μίας νέας αίσθησης κρητικής ιστορίας, με Επαναστατικό σύνθημα το «ποτέ δεν πρέπει τα κλαδιά τσι ρίζες να ξεχνούνε, γιατί αυτές αν μαραθούν, κι εκείνα θα χαθούνε» και καθαρτήρια εντολή το ότι «τον μερακλή τον άνθρωπο η κρίση δεν τον πιάνει, γιατί ’χει μάθει στη ζωή κάτω να μη το βάνει»!

Δρ. Μαρία Χναράκη, Επιστημονικός Yπεύθυνος Ιστοσελίδας

 

Η Επιστημονική Ομάδα της Ιστοσελίδας

1. Δρ. Μαρία Χναράκη

Η ΜΜαρία Χναράκηαρία Χναράκη, Εντεταλμένη Αντιπρόσωπος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών και Καθηγήτρια Εθνομουσικολογίας, Λαογραφίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, ολοκλήρωσε τον πλήρη κύκλο σπουδών κλασσικού πιάνου και ανώτερων θεωρητικών στο Ελληνικό και Εθνικό Ωδείο Αθηνών ενώ αποφοίτησε από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Indiana (Bloomington) απ’ όπου κι έλαβε Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (MΑ) και Διδακτορικό (Ph.D.). Στις δραστηριότητές της συμπεριλαμβάνονται η ίδρυση και διεύθυνση προγραμμάτων ελληνικών σπουδών με έμφαση στον κρητικό πολιτισμό και την εμπειρική, επιτόπια διδασκαλία, ομιλίες και συμμετοχές σε διεθνή συνέδρια, δημοσιεύσεις, βιβλιοκριτικές, διδασκαλίες παραδοσιακών χορών και τραγουδιών, μεταφράσεις αλλά και διοργανώσεις εκδηλώσεων. Έχει ενδελεχώς μελετήσει πολιτισμικά δρώμενα και ταυτότητες, παραδόσεις, ήθη-έθιμα και μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στο νησί της Κρήτης.

2. Δρ. Αγησίλαος Αλιγιζάκης 


Αγησίλαος Αλιγιζάκης
Ο Αγησίλαος Κ. Αλιγιζάκης κατάγεται από τα Χανιά και σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Κρήτης στο Ηράκλειο. Είναι ορθοπεδικός – χειρούργος, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης. Είναι χορευτής παραδοσιακών ελληνικών χορών και έχει εκδώσει τα εξής βιβλία:

  1.  Βασικές Αρχές Ιατρικής του Χορού (2002 με άλλους συγγραφείς)
  2. Κρητικός χορός Τέχνη και Φυσική Άσκηση (2005)
  3. Η Κρητική μουσικοχορευτική παράδοση στον 20ο αιώνα (2008)
  4. Η μουσική Οδύσσεια του βιολιού στο μεγάλο Κάστρο (1880-2000+) (2011)

     Επίσης, σε συνεργασία με τον καθηγητή βυζαντινής μουσικής Ανδρέα Γιακουμάκη και με τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, εξέδωσε τον ψηφιακό δίσκο Ο Αρχιμουσικός του Δήμου Ηρακλείου Μηνάς Τζωρτζάκης (1906-1988) ως ερμηνευτής της Κρητικής μουσικής.

3. Γεωργία Παπαδάκη

20151114_221847Η Γεωργία Παπαδάκη γεννήθηκε στη Σητεία Κρήτης. Καθηγήτρια Μουσικής στη Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Είναι απόφοιτη του τμήματος Μουσικολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πτυχιούχος του πιάνου, του ειδικού της Αρμονίας, της Αντίστιξης και της Βυζαντινής Μουσικής. Έχει παρακολουθήσει το Σεμινάριο με τίτλο << ΕΘΝΟΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ>> με διδάσκων τον καθηγητή Λάμπρο Λιάβα, όπου ήρθε σε επαφή με αρκετούς ντόπιους καλλιτέχνες της Ανατολικής Κρήτης και κατέγραψε στις επιτόπιες επισκέψεις της τα ιδιαίτερα ηχοχρώματα της Μουσικής αλλά και τα βιώματα των συνεντευκτών – καλλιτεχνών.

.

.

4. Νικόλαος Ε.Τσικαλάκης

nikos tsikalakisΓεννήθηκε το 1983 στο Παλαίκαστρο Λασιθίου. Στρατιωτικός στο επάγγελμα. Από μικρός ασχολήθηκε με την παραδοσιακή μουσική της Κρήτης μαθαίνοντας αρχικά Λύρα στο Παλαίκαστρο από τον Μουσικό Κώστα Γιανουλάκη και έπειτα από την Ελένη Δρετάκη στην Λύρα και την Δέσποινα Οικονόμου στην Ευρωπαϊκή Μουσική στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας, παράλληλα συμμετείχε σε μαθητικούς μουσικούς αγώνες από το 1998 μέχρι το 2002 όπου διακρίθηκε με το πρώτο  παγκρήτιο βραβείο παραδοσιακής μουσικής, το δεύτερο βραβείο σε σχήμα παραδοσιακής Μουσικής και το τρίτο  βραβείο σε σχήμα έντεχνης μουσικής μαζί άλλους αξιόλογους σήμερα καλλιτέχνες από την περιοχή της επαρχίας Σητείας, καθώς και πλήθος μουσικών επαίνων .

       Τα μετέπειτα χρόνια ασχολήθηκε και με αλλά παραδοσιακά όργανα καθώς και ερασιτεχνικά με την οργανοποιία που ακόμα και σήμερα είναι το αγαπημένο του χόμπι.
Επίσης έχει ασχοληθεί με την συλλογή πληροφοριών και την καταγραφή υλικού της παράδοσης στην περιοχή του Παλαικάστρου, και οι συμμέτοχες του σε γλέντια και εκδηλώσεις είναι πολυάριθμες.  Πολλά χρόνια υπήρξε μουσικό μέλος της Δημοτικής φιλαρμονικής Σητείας παίζοντας γκρανκάσα και βιολί. Είναι μέλος σε πολλούς συλλόγους και έχει διατελέσει γενικός γραμματέας στον πολιτιστικό σύλλογο Παλαικάστρου ‘ΙΤΑΝΟΣ’.

Σήμερα ζει και εργάζεται στα Χανιά της Κρήτης και της ελεύθερες ώρες του ασχολείται με την αγαπημένη του ‘’Στειακή μουσική’’, την μελέτη διαφόρων μουσικών οργάνων σε μουσικό και κατασκευαστικό επίπεδο και κατά καιρούς με την εκμάθηση παραδοσιακού βιολιού.

 .

5. Μανώλης Ν. Παπαδάκης

Γεννήθ11825925_10206866391196750_2189595697374485391_nηκε το 1977 στην Σητεία Κρήτης. Εκπαιδευτικός στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, κάτοχος πτυχίου ΑΤΕΙ και ΑΣΠΑΙΤΕ. Έχει σπουδάσει παραδοσιακό βιολί δίπλα στους Ζαχαρία Χιώτη (1991) και Γιώργο Τσαντάκη (1998, 2001). Είναι διπλωματούχος Βυζαντινής Μουσικής (2015) και έχει κάνει σπουδές στην Ευρωπαϊκή Μουσική στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας «Ο Στρατής Καλογερίδης». Ιδρυτής της «Σελίδας προς διάσωση και διάδοση της Στειακής Μουσικής» (2014) και της Ιστοσελίδας «Παραδοσιακή Μουσική Ανατολικής Κρήτης» (2015).

            Από την ηλικία των 21 ετών άρχισε να συλλέγει υλικό και να καταγράφει με την βιντεοκάμερα του εκδηλώσεις και τηλεοπτικές εκπομπές αφορούσες την παραδοσιακή μουσική της Ανατολικής Κρήτης. Έχει γνωρίσει από κοντά σχεδόν  όλους τους καλλιτέχνες της τελευταίας γενιάς των παλαιών λαϊκών οργανοπαικτών όπως π.χ. Στέλιος Μανουσάκης, Νίκος Ρεμπελάκης, Μανώλης Περάκης, Γιώργιος Κοσκίνης, Παύλος Εξουζίδης κ.ά.

            Το 2015 εγκαινιάζει  τα Καλογερίδεια ως ένα νέο θεσμό πολιτισμού στην πόλη της Σητείας, αλλά και γενικά της Ανατολικής Κρήτης,  στο πλαίσιο των οποίων θα διοργανώνονται τιμητικές εκδηλώσεις – συνέδρια – εκθέσεις – παραδοσιακά πανηγύρια – εκδόσεις βιβλίων και οπτικών δίσκων (cd) κ.λπ. με απώτερο σκοπό την  ανάδειξη της μουσικής κληρονομιάς της Ανατολικής Κρήτης.

            Έχει διοργανώσει με την βοήθεια  των συνεργατών του και φορέων πολιτισμού τις ακόλουθες τιμητικές εκδηλώσεις:

  1. «Παύλος Εξουζίδης, ο βιολάτορας της Ζάκρου» (2014),
  2. «Η βιολιστική παράδοση των βορνών χοριών της Στείας» (Καλογερίδεια 2015)
  3. «T’ Αχλάδια το χωριό μου» (Καλογερίδεια 2016)

                 Τέλος είναι οργανωτικό μέλος των διημερίδων Μουσικοχορευτικής Παράδοσης των ΠΣ Πραισού, Μαρωνιάς και Τουρτούλων.